آئین نامه اجرایی قانون بیمه بیکاری
هيات وزيران در جلسه 12/10/1369 بنا به پيشنهاد وزارت كارواموراجتماعي و سازمان تامين اجتماعي و به استناد ماده (14) قانون بيمه بيكاري مصوب 26/6/1369 آئين نامه اجرائي قانون مزبور را به شرح زير تصويب نمود .
ماده 1ـ قانون بيمه بيكاري مصوب 26/6/1369 در اين آئين نامه اختصاراً قانون ناميده مي شود .
ماده 2ـ كليه مديران و كارفرمايان كارگاهها ، موسسات توليدي (صنعتي و كشاورزي )، خدمات فني و خدماتي براي كاركنان مشمول قانون تامين اجتماعي كه تابع قوانين كار يا كار كشاورزي هستند موظف به اجراي مقررات اين آئين نامه مي باشند .
ماده 3ـ بيكار از نظر اين آئين نامه بيمه شده اي است كه بدون ميل و اراده بيكار شده و آماده كار باشد . تشخيص بيكاري بدون ميل و اراده و تاريخ وقوع بيكاري بعهده واحد كار واموراجتماعي محل است .
ماده 4ـ هرگونه تغيير يا بازسازي خط توليد ، جابجائي كارگاه و ماشين آلات بمنظور كاهش وابستگي و بهينه كردن توليد كه در راستاي سياستهاي اقتصادي و اجتماعي دولت صورت گيرد تغيير ساختار اقتصادي تلقي مي گردد و تصميم گيري در مورد كاركنان اين قبيل كارگاهها كه موقتاً بيكار شناخته شده و در چارچوب بند الف ماده (7) قانون از مقرري بيمه بيكاري استفاده خواهند نمود ، بعهده شوراي عالي كار مي باشد .
تبصره 1ـ مديران و كارفرمايان كارگاههاي موضوع اين ماده موظفند طرح تغيير ساختار اقتصادي واحد خود را كه به تصويب وزارتخانه ذيربط (واحدهاي تابعه در استانها) رسيده است ، همراه با تقاضاي كتبي ، تعهدات لازم و فهرست اسامي كاركنان مشمول طرح كه موقتاً بيكار خواهند شد با ذكر مدت زمان استفاده از مقرري بيمه بيكاري به واحد كاراموراجتماعي محل تسليم نمايند و پس از تائيد طرح توسط شوراي عالي كار نسبت به اجراي آن اقدام كنند .
تبصره 2ـ واحدهاي كارواموراجتماعي مكلفند حداكثر ظرف (15) روز پس از دريافت طرح و تقاضاي كتبي ، مدارك مربوط را همراه با گزارش بازرسي كار جهت اتخاذ تصميم به شوراي عالي كار ارسال نمايند .شوراي عالي كار ظرف يك ماه پس از دريافت مدارك مربوط تصميم خود را اعلام خواهد نمود.
ماده 5ـ كليه مديران و كارفرمايان و مجريان پروژه ها مكلفند حق بيمه بيكاري مشمولين قانون را به ترتيب مذكور در قانون تامين اجتماعي ، از تاريخ 6/5/1369 به شعب مربوط سازمان تامين اجتماعي پرداخت نمايند .
تبصره 1ـ مبناي پرداخت حق بيمه بيكاري ، مزد بيمه شده مي باشد .
تبصره 2ـ سازمان تامين اجتماعي مكلف است با دريافت حق بيمه بيكاري طبق ضوابط قانون تامين اجتماعي به بيمه شدگاني كه با توجه به مقررات اين آئين نامه بيكار شناخته شده و ازطريق واحدهاي كارواموراجتماعي معرفي مي شوند مقرري بيمه بيكاري پرداخت نمايد .
ماده 6 ـ بيمه شدگاني كه بعلت بروز حوادث قهريه و غيرمترقبه از قبيل سيل ، زلزله ، جنگ ، آتش سوزي و ……بيكار مي شوند ، درصورتيكه سابقه پرداخت بيمه آنان كمتراز (6) ماه باشد ، مطابق با مشموليني كه داراي (6) ماه سابقه پرداخت حق بيمه مي باشند از مقرري بيمه بيكاري استفاده خواهند نمود .
ماده 7ـ بيمه شده بيكار موظف است ظرف (30) روز از تاريخ بيكاري فرم تقاضاي استفاده از مقرري بيمه بيكاري را تكميل و به واحد كاوراموراجتماعي محل ارائه نمايد .
تبصره 1ـ چنانچه بيمه شده بيكار در فاصله زماني (30)روز بعداز بيكاري امكان مراجعه و يا اعلام بيكاري به واحد كارواموراجتماعي و ارائه يا ارسال تقاضاي استفاده از مقرري بيمه بيكاري را پيدا نكند تا (3) ماه از تاريخ وقوع بيكاري فرصت دارد مدارك خود را مبني بر عذر موجه ، همراه با تقاضاي كتبي به واحد كارواموراجتماعي محل بمنظور طرح در هيات حل اختلاف ارائه نمايد . در صورتيكه هيات حل اختلاف استان مربوط عذر متقاضي را موجه تشخيص دهد مراتب را اعلام خواهد نمود .
تبصره 2ـ بيمه شده بيكار از تاريخ ارائه تقاضاي استفاده از مقرري بيمه بيكاري آمادگي خود را براي اشتغال بكار تخصصي و يا مشابه آن اعلام نموده و موظف است در فاصله زمانهاي معيني كه توسط واحد كاواموراجتماعي تعيين مي گردد در اداره كارواموراجتماعي محل حضور يافته و دفاتر مربوط را امضاء نمايد .
ماده 8ـ واحدهاي كارواموراجتماعي موظفند حداكثر ظرف (30) روز پس از اخذ مدارك تكميل شده (موضوع ماده 7
اين آئين نامه ) ، نسبت به غيرارادي بودن بيكاري متقاضي اظهار نظر نموده و درصورت تائيد ، وي را كتباً به سازمان تامين اجتماعي معرفي نمايند . واحدهاي اجرائي سازمان تامين اجتماعي مكلفند ظرف مدت (10) روز پس از ثبت معرفي نامه فرد بيكار، نسبت به احراز شرايط مندرج در بند الف ماده (6) قانون اظهارنظر و متعاقب آن مقرري بيمه بيكاري وي را برقرار نمايند .
ماده 9ـ بيكاراني كه در زمان دريافت مقرري بيمه بيكاري با معرفي واحدهاي كارواموراجتماعي به شغل يا مشاغلي گمارده شوند كه ميزان حقوق و مزاياي آنان كمتر از ميزان مقرري بيمه بيكاري باشد ، مابه التفاوت حقوق و مزاياي دريافتي تا ميزان مقرري بيمه بيكاري متعلقه توسط سازمان تامين اجتماعي به آنان پرداخت خواهد شد . در اينگونه موارد اشتغال بيمه شده بيكار و ميزان حقوق و مزاياي وي توسط واحد كارواموراجتماعي محل به شعبه تامين اجتماعي پرداخت كننده مقرري بيمه بيكاري ، اعلام خواهد شد .
ماده 10ـ پرداخت مقرري بيمه بيكاري به مقرري بگيران داراي (55) سال سن و بيشتر درصورت عدم امكان اشتغال بكار آنان بدون رعايت بند الف ماده (7) قانون تا رسيدن به سن بازنشستگي موضوع ماده (76) قانون تامين اجتماعي ادامه مي يابد .
ماده 11ـ مقرري بيمه شدگاني كه در حين استفاده از مقرري بيمه بيكاري به خدمت وظيفه عمومي اعزام مي گردند در صورتيكه متاهل نباشند قطع مي گردد و پس از پايان خدمت وظيفه عمومي درصورت عدم اشتغال ، با معرفي واحدكارواموراجتماعي مجدداً نسبت باقيمانده مدت استحقاقي ، مقرري آنان پرداخت خواهد شد .
ماده 12ـ سازمان تامين اجتماعي مكلف است هزينه هاي موضوع اين قانون را منحصراً از محل درآمدهاي ناشي از آن تامين نمايد .
هزينه هاي اداري و پرسنلي هردو دستگاه مجري قانون بطوري كه از (10%) ميزان مقرري پرداختي به بيمه شدگان تجاوز ننمايدبا تائيد وزير بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي و وزير كارواموراجتماعي تعيين و تخصيص داده مي شود .
ماده 13ـ چنانچه دريافت كننده مقرري بيمه بيكاري حائز شرايط استفاده از مستمريهاي بازنشستگي و يا از كارافتادگي كلي گردد مقرري بيمه بيكاري وي قطع و مستمريهاي مذكور طبق قانون تامين اجتماعي برقرار مي گردد .
تبصره 1ـ ملاك انجام حمايتهاي موضوع قانون تامين اجتماعي در ايام دريافت مقرري بيمه بيكاري حقوق و مزاياي مبناي كسر حق بيمه زمان اشتغال بيمه شده بيكار خواهد يود .
ماده 14ـ درصورتيكه در طول مدت دريافت مقرري بيمه بيكاري در تعداد افراد تحت تكفل بيمه شده تغييراتي حاصل شود ، ميزان مقرري وي طبق مقررات بند ب ماده (7) قانون محاسبه و پرداخت خواهد شد . بيمه شده مكلف است تغييرات تعداد عائله خود را با ارائه مدارك مثبته به شعبه پرداخت كننده مقرري و واحد كارواموراجتماعي محل اطلاع دهد .
تبصره ـ احراز كفالت خواهرو برادر بيمه شده بيكار بعهده وزارت كارواموراجتماعي خواهد بود .
ماده 15ـ دريافت كننده مقرري بيمه بيكاري در صورت اشتغال مجدد مكلف است حداكثر ظرف (15) روز از تاريخ اشتغال مراتب را به واحد كارواموراجتماعي و شعبه پرداخت كننده مقرري كتباً اعلام نمايد .
ماده 16ـ واحدهاي كارواموراجتماعي مكلفند مشخصات مقرري بگيراني راكه بدون عذر موجه از شركت در دوره هاي كارآموزي يا سوادآموزي و يا قبول شغل تخصصي يا شغل مشابه پيشنهادي خودداري مي نمايند با ذكر تاريخ امتناع ، به سازمان تامين اجتماعي اعلام نمايند . سازمان تامين اجتماعي موظف است مقرري بيمه بيكاري اين قبيل افراد را از تاريخ امتناع ، قطع نمايد .
ماده 17 ـ واحد كاواموراجتماعي محل مكلف است درصورت اطلاعت از اشتغال بكار بيمه شده كه مقرري بيمه بيكاري دريافت مي نمايد ، فوراً بررسي نموده و پس از احراز اشتغال بكار مقرري بگير مراتب را به شعبه پرداخت كننده مقرري جهت قطع مقرري ، اعلام نمايد . چنانچه سازمان تامين اجتماعي نيز به نحوي از انحاء از اشتغال بكار مقرري بگير مطلع گردد ، لازم است ضمن قطع مقرري بيمه شده مراتب را به واحد كارواموراجتماعي محل اعلام نمايد .
تبصره ـ درصورت اعتراض كارگر نسبت به قطع مقرري توسط سازمان تامين اجتماعي ، واحد كارواموراجتماعي مكلف است مراتب را بررسي و اعلام نظر نمايد . نظر واحد كارواموراجتماعي قطعي و لازم الاجراء است .
ماده 18ـ مقرري بيمه بيكاري بيمه شدگاني كه با دريافت مزد ايام بلاتكليفي به كار اعاده مي گردند قطع مي شود واين قبيل افراد مكلفند مقرري دريافتي در دوران مزبور را طبق اعلام سازمان تامين اجتماعي مسترد نمايند . مديران و كارفرمايان بيمه شدگان موضوع اين ماده و واحدهاي كاوراموراجتماعي مكلفند مراتب اعاده بكار مقرري بگير را كتباً به شعبه پرداخت كننده مقرري اطلاع دهند .
تبصره ـ مديران و كارفرمايان بيمه شدگان موضوع اين ماده مكلفند حق بيمه هاي موضوع ماده (28) قانون تامين اجتماعي و ماده (5) قانون بيمه بيكاري مربوط به ايام بلاتكليفي را طبق ضوابط مقرر به سازمان تامين اجتماعي پرداخت نمايند .
ماده 19ـ در مواردي كه بيمه شده بيكار تحت هر عنوان من غيرحق مبالغي را از صندوق بيمه بيكاري دريافت نموده باشد ، ملزم به پرداخت وجوه دريافتي مذكور خواهد بود . سازمان تامين اجتماعي با استفاده از اختيارات اجرائي ناشي از قانون تامين اجتماعي نسبت به وصول وجوه موضوع اين ماده اقدام مي نمايد .
ماده 20 ـ در اجراي ماده (9) قانون كليه مديران و كارفرمايان موظفند فرصتهاي اشتغال واحد خود را با هماهنگي شوراهاي اسلامي كار يا نمايندگان كارگران به مراكز خدمات اشتغال محل اعلام نمايند .
تبصره ـ مراكز خدمات اشتغال مكلفند ظرف (30) روز نسبت به تامين و معرفي نيروي كار مورد نياز كه از طرف مديران و كارفرمايان به آنان اعلام مي شود اقدام نمايند و درغير اينصورت مراتب عدم امكان تامين نيروي مذكور را كتباً به واحد درخواست كننده اطلاع دهند .
ماده 21ـ كليه وزارتخانه ها و سازمانهاي دولتي كه به نحوي از انحاء پروانه كسب كار و موافقت اصولي واجازه تاسيس واحدهاي توليدي و صنعتي و كشاورزي و خدمات فني را صادر مي نمايند براساس معرفي واحدهاي كارواموراجتماعي جهت اخذ مجوزهاي كسب و كار و موافقت اصولي ، در اولويت قرار دهند .
تبصره ـ مقرري بيمه شدگان بيكاري كه با استفاده از مزاياي قانون بيمه بيكاري و اين آئين نامه موفق به اخذ پروانه كسب و كار و يا موافقت اصولي مي شوند از تاريخ آغاز بهره برداري و كسب و كار طبق اعلام وزارت كارواموراجتماعي قطع مي گردد .
ماده 22ـ آن دسته از بيمه شدگاني كه تاريخ وقوع بيكاري آنان قبل از تاريخ 6/5/1369 باشد از هر حيث مشمول قانون و مقررات و دستورالعملهاي مربوط به قانون دوره آزمايشي بيمه بيكاري خواهند بود .
ماده 23ـ در اجراي ماده (12) قانون ، اعتبار لازم جهت هزينه هاي اداري و پرسنلي وزارت كارواموراجتماعي و سازمان تامين اجتماعي قانون در اجراي بيمه بيكاري و اين آئين نامه براساس توافق وزراي بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي و كارواموراجتماعي از محل درآمدهاي ناشي از قانون بيمه بيكاري تعيين مي گردد و به مصرف مي رسد .
ماده 24ـ مقررات اين آئين نامه از تاريخ اتمام دوره قانون آزمايشي بيمه بيكاري (6/5/1369) لازم الاجراء است .